NAJSTARSZE FAZY BUDOWY ZAMKU W KÓRNIKU W KONTEKŚCIE NOWYCH ŹRÓDEŁ

Abstrakt

Nowe odkrycia archeologiczne, wyniki badań nieinwazyjnych oraz interpretacja bogatego zasobu danych archiwalnych wytworzonego w następstwie prac ziemnych prowadzonych w obrębie wyspy zamkowej pozwoliły autorom publikacji na inne spojrzenie na najwcześniejsze fazy budowy zamku w Kórniku. Zinterpretowano nieznane dotąd relikty fundamentów jako pozostałości najstarszej, wydłużonej murowanej budowli mieszkalnej, o wymiarach 9,20/9,40 × 21,20 m, założonej na osi wschód–zachód. Jednoskrzydłowa kamienica nosi czytelne ślady przebudowy, którą autorzy łączą z drugą fazą budowy zamku, gdy otoczono go obwodem murów obronnych z flankującą basztą w narożu północno-wschodnim, przystosowaną już do użycia broni palnej. Opierając się na tekście ugody o budowę zamku w Kórniku z 1426 r., w artykule zaprezentowano nowe spojrzenie na szereg rozwiązań wynikających z tego dokumentu, w tym prawdopodobieństwo wydłużenia domu zamkowego na wschód, aż do linii muru obwodowego. Ostatnią gotycką fazę budowli kórnickiej reprezentują dobrze czytelne w przyziemiu pozostałości przeorientowania jej zabudowy mieszkalnej, którą tworzą odtąd dwa równoległe domy, założone na osi północ–południe, oparte na obrysie murów obwodowych. Powstanie zamku kórnickiego autorzy datują na 4 ćw. XIV w. i łączą z biskupem poznańskim Mikołajem herbu Łodzia oraz jego bratem Wyszotą, II fazę jego budowy z 2 ćw. XV w. z kanclerzem kurii poznańskiej Mikołajem Górką, a III fazę gruntownej przebudowy obiektu, od drugiej dekady XVI w., z działalnością wojewody poznańskiego Łukasza II Górki i jego syna Andrzeja.