Bogu i Ojczyźnie. Duchowy aspekt działalności Władysława hr. Zamoyskiego

Abstrakt

Artykuł prezentuje duchową biografię Władysława Zamoyskiego (1853-1924), jednego z najwybitniejszych Polaków przełomu XIX i XX w., charyzmatycznego patrioty i kreatywnego społecznika. Na aktywność hrabiego wpływ miało chrześcijańskie dążenie do zbawienia, realizowane w duchu trójpracy (szczególnie pracy duchowej obok intelektualnej i fizycznej). Wybrane przykłady zostały zaprezentowane na podstawie wspomnień i opracowań – w ujęciu tematycznym, rodzinnym i eklezjalnym. Omówiono religijne wychowanie arystokraty, zaangażowanie społeczne, pragnienie rozwoju wewnętrznego i postawę służby (rodzinie, bliźnim, Kościołowi jako wspólnocie i instytucji). Istotna dla jego formacji religijnej stała się duchowość św. Franciszka i św. Alberta Chmielowskiego (rady ewangeliczne, ubóstwo ducha). Jego głęboka religijność wiązała się ze stanem świeckim, bezżennością i pytaniem o życiowe, niezrealizowane powołanie (być może do życia w zakonie). Oryginalny hrabia wyprzedzał swoją epokę w kwestiach prawnych (proces o Morskie Oko), organizacyjnych (podróż do Australii, zarządzanie dobrami kórnickimi i zakopiańskimi), niepodległościowych (wspieranie polskich majątków i towarzystw), edukacyjnych (Szkoła Domowej Pracy Kobiet), charytatywnych (kościelnych i świeckich) oraz duchowych (powszechne powołanie do świętości). Wypełnił patriotyczny testament przodków służąc Bogu i Ojczyźnie. Sfinalizował rodzinną misję, zakładając Fundację Zakłady Kórnickie i przekazując majątek narodowi polskiemu. Świadectwo jego życia jest aktualne i uniwersalne.